Phòng cháy chữa cháy nhà trọ: checklist cho chủ trọ

Nhà trọ thường nhiều người, nhiều xe máy, nhiều thiết bị điện trong một diện tích nhỏ và hay chỉ có một lối ra. Phần lớn các vụ cháy nhà trọ gây chết người bắt đầu từ chập điện hoặc xe điện đang sạc ở tầng trệt, chặn đúng lối thoát duy nhất. Checklist dưới đây tập trung vào những việc làm được ngay, chi phí thấp.

Yêu cầu bắt buộc cụ thể (thẩm duyệt, điều kiện an toàn theo quy mô, hồ sơ) được quy định trong Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 (hiệu lực 01/07/2025) và các văn bản hướng dẫn. Mức yêu cầu khác nhau theo số tầng, số phòng và diện tích: hãy hỏi công an xã/phường hoặc cảnh sát PCCC nơi có nhà trọ.

1. Lối thoát nạn

• Lối đi, cầu thang không để xe, đồ đạc chắn đường.
• Có lối thoát thứ hai: ra sân thượng, sang nhà bên cạnh, hoặc thang dây/thang thoát hiểm ở tầng trên.
• "Chuồng cọp", khung sắt cửa sổ, ban công phải có ô thoát hiểm mở được từ bên trong, không khóa bằng ổ khóa cần chìa.
• Cửa sân thượng, cửa thoát hiểm không khóa cứng; nếu phải khóa, để chìa ở vị trí cố định ai cũng biết và lấy được ngay.
• Đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn thoát nạn ở cầu thang, hành lang.

2. Phương tiện chữa cháy

• Bình chữa cháy (bột ABC hoặc khí CO₂) ở mỗi tầng, gần cầu thang, chỗ dễ thấy, dễ lấy. Kiểm tra đồng hồ áp suất định kỳ, nạp lại theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Thiết bị báo cháy: tối thiểu là đầu báo khói độc lập ở hành lang và khu để xe.
• Búa phá cửa, mặt nạ lọc độc, đèn pin ở nơi dễ lấy.

3. Khu để xe và sạc xe điện

• Khu sạc tách khỏi lối thoát nạn, tốt nhất là ngoài trời hoặc khu riêng thông thoáng.
• Ổ cắm sạc có aptomat riêng, dây đủ tải; cấm sạc trong phòng ở, cấm câu nối dây tự chế.
• Không sạc qua đêm khi không có người trông; cân nhắc hẹn giờ ngắt điện khu sạc.
• Đặt bình chữa cháy và đầu báo khói ngay khu để xe.

4. Hệ thống điện

• Mỗi phòng có aptomat riêng; có aptomat chống giật (chống dòng rò) cho cả khu.
• Dây dẫn đủ tiết diện cho máy lạnh, bình nóng lạnh, bếp điện. Không để dây điện trần, mối nối quấn băng keo.
• Thuê thợ kiểm tra hệ thống điện định kỳ, nhất là nhà cũ hoặc sau khi lắp thêm thiết bị.
• Biết vị trí cầu dao tổng để ngắt điện nhanh khi có cháy.

5. Nội quy và hướng dẫn người thuê

• Ghi trong nội quy: không nấu ăn bằng bếp than, không đốt vàng mã trong phòng, không sạc xe trong phòng, không để đồ dễ cháy ở hành lang.
• Khi nhận phòng: chỉ cho người thuê lối thoát hiểm, vị trí bình chữa cháy và cách dùng.
• Dán số điện thoại khẩn cấp ở cầu thang: 114 (cứu hỏa, cứu nạn), số chủ nhà.
• Nếu có thể, tổ chức tập huấn ngắn với công an địa phương mỗi năm.

Khi có cháy

1. Hô hoán báo mọi người, gọi 114.
2. Ngắt cầu dao điện nếu làm được an toàn.
3. Dùng bình chữa cháy với đám cháy nhỏ mới bắt đầu; cháy lan nhanh thì thoát ra ngay.
4. Thoát nạn bằng lối gần nhất, cúi thấp người, che mũi miệng bằng khăn ướt; không dùng thang máy.
5. Không quay lại lấy đồ.

Chi phí cho một bình chữa cháy và vài đầu báo khói nhỏ hơn nhiều so với một tháng tiền phòng, nhưng có thể cứu sống người thuê. Hãy làm trước khi có kiểm tra.