Tiền cọc thuê trọ: thu bao nhiêu, trừ gì, trả lại thế nào
Mức cọc thường gặp, cọc giữ chỗ khác cọc thuê thế nào, những khoản được trừ khi trả phòng và cách quyết toán cọc minh bạch, kèm ví dụ.
Trong bài này
Tiền cọc bảo đảm cho việc người thuê thực hiện hợp đồng: trả tiền đúng hạn, giữ gìn phòng và báo trước khi chuyển đi. Tranh chấp về cọc gần như luôn xảy ra lúc trả phòng, và gần như luôn vì hợp đồng không ghi rõ. Bài này giúp ghi rõ ngay từ đầu.
Đặt cọc theo luật
Đặt cọc được quy định tại Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015. Điểm chính (theo tìm hiểu của nhóm phát triển):
- Hợp đồng được giao kết, thực hiện: tiền cọc được trả lại hoặc trừ vào nghĩa vụ trả tiền.
- Bên đặt cọc (người thuê) từ chối giao kết, thực hiện hợp đồng: tiền cọc thuộc về bên nhận cọc (chủ trọ).
- Bên nhận cọc (chủ trọ) từ chối: phải trả lại tiền cọc và một khoản tương đương tiền cọc.
- Hai bên được thỏa thuận khác các điểm trên, nên điều quan trọng là viết rõ trong hợp đồng.
Cọc giữ chỗ và cọc thuê: hai khoản khác nhau
| Cọc giữ chỗ | Cọc thuê (cọc hợp đồng) | |
|---|---|---|
| Khi nào | Người thuê xem phòng ưng, chưa dọn vào | Ký hợp đồng, nhận phòng |
| Mục đích | Giữ phòng đến ngày hẹn | Bảo đảm cả thời gian thuê |
| Thường bao nhiêu | Một phần nhỏ tiền phòng | 1–2 tháng tiền phòng |
| Kết thúc | Trừ vào cọc thuê hoặc tháng đầu khi ký hợp đồng | Quyết toán khi trả phòng |
Cọc giữ chỗ nên có giấy biên nhận ghi: phòng nào, giữ đến ngày nào, giá thuê đã thống nhất, và điều gì xảy ra nếu một bên đổi ý.
Thu bao nhiêu là hợp lý
Luật không quy định mức cọc cho thuê nhà ở. Thực tế phổ biến là 1 tháng tiền phòng với phòng trọ bình dân, 2 tháng với phòng có nhiều đồ đạc hoặc căn hộ dịch vụ. Cọc quá cao làm phòng khó cho thuê; cọc quá thấp không đủ bù nợ điện nước tháng cuối và hư hỏng.
Hợp đồng nên ghi gì về cọc
- Số tiền cọc, ngày nhận, hình thức nhận (chuyển khoản là có bằng chứng sẵn).
- Các khoản được trừ: tiền phòng, điện nước còn nợ; hư hỏng ngoài hao mòn tự nhiên theo biên bản bàn giao; vệ sinh nếu phòng quá bẩn (ghi mức cụ thể).
- Khi nào mất cọc: chuyển đi trước hạn hợp đồng hoặc không báo trước đủ số ngày đã thỏa thuận (ví dụ 30 ngày).
- Thời hạn trả cọc sau khi bàn giao phòng (ví dụ trong 3–7 ngày), trả vào tài khoản nào.
- Cọc không được dùng để trả tiền phòng các tháng cuối, trừ khi chủ trọ đồng ý.
Quyết toán cọc khi trả phòng
Phòng A03, cọc 3.000.000 đ. Người thuê báo trước đủ 30 ngày, trả phòng ngày 15.
- Tiền phòng nửa tháng cuối đã trả trước: 0 đ.
- Điện nước từ ngày 1 đến 15 theo chỉ số chốt lúc trả phòng: 285.000 đ.
- Thay kính cửa sổ bị vỡ (có ảnh, biên bản nhận phòng ghi kính nguyên): 350.000 đ.
- Trả lại người thuê: 3.000.000 − 285.000 − 350.000 = 2.365.000 đ.
Lập biên bản quyết toán liệt kê từng khoản trừ, hai bên ký, rồi chuyển khoản số còn lại. Nếu người thuê không đồng ý một khoản, ghi rõ khoản đó và trả phần không tranh chấp trước, đừng giữ cả khoản cọc.
Phần mềm quản lý nhà trọ miễn phí có sẵn bước quyết toán cọc: tự lấy chỉ số chốt, nợ còn lại, thêm khoản trừ và ra số tiền trả lại người thuê.